Khi CEO tập đoàn trở thành “người giải quyết xung đột BU”

Có một dấu hiệu rất rõ cho thấy tổ chức đang bước vào giai đoạn khủng hoảng cấu trúc: khi CEO tập đoàn dần trở thành “người giải quyết xung đột” thường trực giữa các đơn vị kinh doanh. Mâu thuẫn về mục tiêu, tranh chấp nguồn lực, chồng chéo quyền quyết định liên tục được đẩy lên cấp cao nhất. Ban đầu, điều này được xem là sự can thiệp cần thiết của lãnh đạo. Nhưng trên thực tế, đó là triệu chứng của một hệ thống phân quyền đang trục trặc.

Trong vai trò nhà đầu tư đồng thời trực tiếp điều hành, phản xạ tự nhiên là nhìn vào con người. Người đứng đầu đơn vị này bị cho là quá tham vọng, đơn vị kia thiếu hợp tác, đơn vị khác lại bảo vệ lợi ích cục bộ. Doanh nghiệp bắt đầu tin rằng thay người sẽ giải quyết được vấn đề. Tuy nhiên, khi CEO phải liên tục đứng ra phân xử, nguyên nhân hiếm khi chỉ nằm ở cá nhân. Vấn đề nằm ở chỗ tổ chức không thiết kế rõ ràng ranh giới trách nhiệm và quyền ra quyết định ngay từ đầu.

Khi quyền quyết định mơ hồ, mọi lựa chọn chiến lược đều trở thành cuộc thương lượng. Khi trách nhiệm không rạch ròi, đánh giá hiệu quả dễ biến thành đấu chính trị nội bộ. Các đơn vị kinh doanh không còn tối ưu cho lợi ích chung, mà tối ưu cho việc tự bảo vệ mình. Trong bối cảnh đó, việc đẩy xung đột lên CEO là con đường an toàn nhất, vì hệ thống không đủ năng lực tự giải quyết.

Câu hỏi chiến lược mà CEO cần đặt ra không phải là “đơn vị nào đang gây rắc rối”, mà là “vì sao tổ chức này cần tôi đứng giữa để vận hành”. Nếu tăng trưởng vẫn phụ thuộc vào việc CEO phải trực tiếp can thiệp, phê duyệt và hòa giải, thì doanh nghiệp đã chạm trần mở rộng. Không một chiến lược nào có thể đi nhanh hơn thời gian và năng lượng của CEO.

Tái cấu trúc trong giai đoạn này không bắt đầu bằng việc dập từng đám cháy, mà bằng việc thiết kế lại quyền kiểm soát. Khi quyền sở hữu kết quả, quyền ra quyết định và cơ chế chịu trách nhiệm được làm rõ, xung đột sẽ giảm mà không cần can thiệp liên tục. CEO không sinh ra để làm trọng tài. Vai trò của họ là thiết kế hệ thống để tổ chức có thể vận hành mà không cần họ đứng ở trung tâm mọi mâu thuẫn.