Khi kỹ năng bền vững trở thành năng lực sinh tồn

Giữa năm 2025, nhiều tổ chức vẫn đang vật lộn với hai chữ “hiệu suất” trong bối cảnh nền kinh tế chậm lại. Từ tập đoàn đa quốc gia đến doanh nghiệp nội địa, câu hỏi không còn là “làm sao tăng trưởng” mà là “làm sao đứng vững”. Và ở giữa mọi cuộc thay đổi, có một tầng lớp đang chịu sức ép lớn nhất – những người quản lý cấp trung.

Nếu năm 2023 là thời kỳ của “reskill” và “upskill”, thì năm 2025 là giai đoạn của “resilience skill” – kỹ năng bền vững. Bởi khi ngân sách bị cắt, khi nhân sự ra đi, khi đội ngũ chỉ còn một nửa, người quản lý trung cấp không chỉ cần kỹ năng quản trị, mà cần sức chịu đựng và khả năng thích ứng tinh thần. Đây chính là năng lực sống còn mà đào tạo quản lý đang phải tái định hình.

Trong suốt thập niên qua, đào tạo lãnh đạo thường xoay quanh mô hình kỹ năng “5 năng lực cứng – 5 năng lực mềm”. Nhưng mô hình ấy đang lỗi thời, vì thế giới thật không chia kỹ năng thành hai cột. Một người lãnh đạo giỏi hôm nay không chỉ “biết làm” mà phải “biết đứng vững khi mọi thứ không chắc chắn.” Và năng lực ấy – resilience – không đến từ slide đào tạo, mà từ trải nghiệm được mô phỏng, phản chiếu và thực hành trong môi trường học tập thực chiến.

MVV Academy quan sát thấy một sự chuyển mình rõ rệt trong các chương trình huấn luyện: từ đào tạo “theo kế hoạch” sang “học tức thời” (just-in-time learning). Thay vì những khóa 3 ngày 2 đêm ở resort, nhà quản lý giờ đây cần những phiên học ngắn, đúng vấn đề, đúng thời điểm. Một module 90 phút về “ra quyết định trong bất định” có thể giá trị hơn cả tuần học về “lãnh đạo truyền cảm hứng”. Họ không còn học để biết – họ học để sống sót, để dẫn dắt.

Cũng trong bối cảnh đó, phương pháp coaching và mentoring đang thay thế dần kiểu đào tạo truyền thống. Người quản lý cấp trung không còn muốn nghe lý thuyết, họ cần ai đó đi cùng để soi chiếu chính mình. Một chương trình tốt ngày nay không dừng ở “nội dung” mà phải có đối thoại – giữa người học với người huấn luyện, giữa người quản lý với chính vai trò của họ. Đào tạo không còn là sự kiện, mà là tiến trình giúp người quản lý giữ được bản lĩnh, khi áp lực từ trên và dưới đều đè nặng.

Khảo sát toàn cầu của Gallup chỉ ra rằng hơn 40% quản lý trung cấp đang ở trạng thái “kiệt sức tiềm ẩn”, vì vừa chịu trách nhiệm kết quả, vừa phải làm cầu nối cảm xúc cho đội ngũ. Trong điều kiện đó, các kỹ năng như điều tiết cảm xúc, lãnh đạo bằng lắng nghe, và ra quyết định dựa trên dữ liệu nhưng không bỏ quên con người trở thành lõi đào tạo mới. Đó là lý do vì sao MVV Academy nhấn mạnh khái niệm “human-centered management” – quản lý xoay quanh con người.

Một nhà quản lý cấp trung hôm nay phải là người vừa có bản lĩnh dẫn dắt trong hỗn loạn, vừa có lòng trắc ẩn để giữ tinh thần đội nhóm. Họ là người phiên dịch áp lực của lãnh đạo thành hành động tích cực, và chuyển nỗi lo của nhân viên thành cơ hội học tập. Không có kỹ năng nào dạy điều đó theo kiểu cũ. Nó chỉ đến từ một triết lý học mới: đào tạo là cùng nhau diễn tập cho những ngày khó khăn sắp tới.

Trong các dự án gần đây, MVV Academy thấy rằng mô hình micro-learning (học ngắn) kết hợp reflection coaching (phản chiếu cá nhân) mang lại tác động lớn nhất. Khi người học có thể tiêu hóa tri thức từng chút, thực hành ngay, và được phản hồi theo thời gian thực, họ dần hình thành năng lực thích ứng – thứ không ai có thể cắt giảm được, ngay cả khi tổ chức phải cắt giảm nhân sự.

Thế giới đang đi vào chu kỳ thay đổi sâu, nơi “giỏi” không còn là biết nhiều mà là biết đứng vững. Và trong mọi biến động, quản lý cấp trung vẫn là trụ cột giữ tổ chức khỏi sụp đổ. Đào tạo cho họ, vì thế, không phải là khoản đầu tư xa xỉ, mà là bảo hiểm sống còn cho tương lai của doanh nghiệp.

Khi nền kinh tế khó khăn, người ta hay nói về “tối ưu chi phí”. Nhưng có lẽ, điều khôn ngoan hơn là “tối ưu con người.” Bởi trong mọi cơn sóng, tổ chức chỉ đi xa đến đâu phụ thuộc vào những người vẫn đủ bình tĩnh để chèo lái. Và họ – những quản lý cấp trung – chính là nơi MVV Academy chọn để bắt đầu hành trình đào tạo lại thế hệ lãnh đạo bền vững.