Quản trị đang quyết định doanh nghiệp có được đầu tư hay không

Nhiều doanh nghiệp vẫn có kết quả kinh doanh ngắn hạn tích cực, nhưng lại không nằm trong radar đầu tư. Lý do thường không đến từ thị trường hay sản phẩm, mà đến từ việc nhà đầu tư không nhìn thấy một hệ thống quản trị đủ rõ để kiểm soát rủi ro quyết định. Khi quyền lực tập trung cá nhân, vai trò HĐQT mờ nhạt, cơ chế kiểm soát và phản biện không tồn tại, nhà đầu tư không thể trả lời câu hỏi quan trọng nhất: nếu có biến động, ai là người ra quyết định và dựa trên logic nào?

Đây là điểm thay đổi căn bản trong cách dòng vốn, đặc biệt là vốn ngoại, đánh giá doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tái cấu trúc thị trường vốn. Quản trị không còn được xem là một lợi thế để cải thiện định giá, mà đang dần trở thành điều kiện tối thiểu để doanh nghiệp được xem xét nghiêm túc. Nhà đầu tư có thể chấp nhận rủi ro kinh doanh, nhưng rất thận trọng với rủi ro đến từ sự mơ hồ trong quyền hạn, trách nhiệm và quy trình ra quyết định.

Nhiều doanh nghiệp vẫn tin rằng tăng trưởng hoặc kết quả lợi nhuận sẽ “bù đắp” cho những khoảng trống trong quản trị. Trên thực tế, điều này ngày càng ít đúng. Khi không tồn tại một hệ thống quyết định rõ ràng, nhà đầu tư không thể đánh giá khả năng kiểm soát rủi ro trong các kịch bản xấu. Sự thiếu minh bạch này khiến họ buộc phải loại doanh nghiệp khỏi danh sách ưu tiên, bất chấp các chỉ số tài chính ngắn hạn có thể rất hấp dẫn.

Trong bối cảnh đó, quản trị cần được nhìn như một năng lực cốt lõi, không phải một tập hợp quy định mang tính tuân thủ. Một hệ thống quản trị tốt giúp nhà đầu tư hiểu doanh nghiệp sẽ phản ứng thế nào trước khủng hoảng, xung đột lợi ích hoặc thay đổi chiến lược. Nó tạo ra khả năng dự báo và niềm tin vào chất lượng quyết định, thay vì chỉ dựa vào con số quá khứ.

Ở giai đoạn hiện tại của thị trường vốn, quản trị không còn là câu chuyện “làm cho đẹp”. Nó là điều kiện đầu tư. Doanh nghiệp nào chưa thiết kế được quản trị như một hệ thống ra quyết định, doanh nghiệp đó sẽ ngày càng khó tiếp cận dòng vốn dài hạn, dù bức tranh kinh doanh trước mắt có sáng đến đâu.