Từ chiến lược 2026 đến năng lực thực thi: Khoảng trống mà Ban điều hành thường bỏ qua

Nhiều doanh nghiệp bước vào năm 2026 với chiến lược được chuẩn bị rất kỹ. Phân tích thị trường sâu, định hướng rõ, mục tiêu tham vọng. Nhưng khi triển khai, tốc độ nhanh chóng chậm lại. Quyết định kéo dài, ưu tiên bị giằng co, và ban điều hành phải can thiệp ngày càng sâu vào vận hành.

Vấn đề thường không nằm ở việc chiến lược thiếu đúng đắn, mà ở một giả định ít khi được kiểm chứng: năng lực thực thi hiện tại đủ để theo kịp chiến lược mới. Chiến lược được thiết kế cho tương lai, trong khi năng lực lãnh đạo và quản trị vẫn được kế thừa từ quá khứ. Khoảng lệch này không tự biến mất, mà âm thầm bào mòn khả năng triển khai ngay từ đầu.

Phần lớn chiến lược được xây dựng theo logic bên ngoài: thị trường, cạnh tranh, công nghệ. Đây là điều cần thiết, nhưng chưa đủ. Phần bên trong của tổ chức – cách ra quyết định, năng lực phối hợp, khả năng dẫn dắt thay đổi – thường được mặc định là sẽ tự thích nghi. Khi chiến lược đòi hỏi mức độ phức tạp cao hơn, những giới hạn này bắt đầu lộ diện.

Hệ quả rất quen thuộc. Quyết định chiến lược cần nhiều vòng phê duyệt vì thiếu sự tin cậy ở cấp trung. Các sáng kiến liên phòng ban triển khai chậm do năng lực phối hợp chưa theo kịp. Lãnh đạo trung gian gặp khó khi phải dẫn dắt thay đổi vượt khỏi kinh nghiệm quen thuộc. Chiến lược vì thế dần bị điều chỉnh để phù hợp với năng lực hiện có, thay vì tổ chức được nâng cấp để theo kịp chiến lược.

Nhiều doanh nghiệp phản ứng bằng cách tăng giám sát, thêm báo cáo, yêu cầu quyết liệt hơn. Những biện pháp này có thể tạo chuyển động ngắn hạn, nhưng không giải quyết được giới hạn năng lực nền. Khoảng trống giữa chiến lược và thực thi vẫn tồn tại, chỉ là được che phủ bằng áp lực điều hành.

Ở cấp ban điều hành, năng lực thực thi không phải là hệ quả tự nhiên của chiến lược. Nó là một phần của chiến lược. Khi lựa chọn một hướng đi mới, doanh nghiệp đồng thời lựa chọn một tập hợp yêu cầu mới về lãnh đạo, quản trị và ra quyết định. Nếu những yêu cầu này không được thiết kế song song, chiến lược sẽ mang theo độ trễ ngay từ ngày đầu.

Quý I là thời điểm hiếm hoi để nhìn thẳng vào khoảng trống này. Khi chiến lược vừa được thông qua và chưa bị khóa chặt bởi chỉ tiêu và cam kết vận hành, ban điều hành còn không gian để đặt lại những câu hỏi nền tảng. Chiến lược 2026 đòi hỏi năng lực nào khác trước. Hệ quản trị hiện tại có đủ để xử lý mức độ phức tạp mới hay không. Điểm nghẽn nào sẽ xuất hiện nếu tổ chức tiếp tục vận hành bằng nền năng lực cũ.

Chiến lược chỉ thực sự khả thi khi năng lực thực thi được coi là một phần của bài toán ngay từ đầu. Khi ban điều hành chủ động thiết kế lại năng lực lãnh đạo và quản trị song song với chiến lược, tổ chức không còn phải “gồng mình” để theo kịp kế hoạch. Thay vào đó, chiến lược trở thành một lộ trình có khả năng đi đến đích, thay vì một bản kế hoạch đầy áp lực ngay từ ngày đầu triển khai.