Việt Nam đứng trên Trung Quốc trong lựa chọn đầu tư của CEO châu Á

Trong nhiều năm, khi các tập đoàn quốc tế bàn về chiến lược đầu tư tại châu Á, Trung Quốc gần như luôn là lựa chọn mặc định. Tuy nhiên, dữ liệu mới từ báo cáo PwC Global CEO Survey 2026 cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong cách các doanh nghiệp nhìn nhận khu vực.

Trong khảo sát các giám đốc điều hành tại châu Á-Thái Bình Dương về ba thị trường ưu tiên đầu tư ra nước ngoài, Việt Nam được khoảng 15% người tham gia lựa chọn, cao hơn Trung Quốc đại lục với khoảng 14%. Mỹ vẫn đứng đầu với 42%. Khoảng cách giữa Việt Nam và Trung Quốc không lớn. Nhưng việc Việt Nam lần đầu vượt lên trong bảng xếp hạng này phản ánh một xu hướng rộng hơn: các doanh nghiệp quốc tế đang tìm cách giảm phụ thuộc vào một trung tâm sản xuất duy nhất. Mức độ quan tâm đến Việt Nam cũng tăng nhanh. Chỉ một năm trước, tỷ lệ CEO lựa chọn Việt Nam mới ở mức khoảng 8%. Con số 15% trong khảo sát mới nhất cho thấy Việt Nam đang được đưa vào danh sách cân nhắc của nhiều tập đoàn quốc tế hơn trước.

PwC mô tả Việt Nam là một trong những điểm sáng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp toàn cầu thận trọng trước triển vọng kinh tế thế giới, một số thị trường đang nổi lên nhờ khả năng thu hút các hoạt động sản xuất và đầu tư mới.
Một trong những yếu tố quan trọng là sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng. Nhiều công ty đang áp dụng chiến lược phân tán sản xuất sang nhiều quốc gia thay vì tập trung tại một địa điểm. Việt Nam được xem là một trong những mắt xích trong mạng lưới chuỗi cung ứng mới này, đặc biệt trong chiến lược thường được gọi là “Trung Quốc cộng thêm một”.

Vị trí địa lý gần các trung tâm công nghiệp của châu Á, chi phí sản xuất cạnh tranh và mạng lưới hiệp định thương mại tương đối rộng giúp Việt Nam trở thành lựa chọn khả thi cho nhiều ngành công nghiệp, từ điện tử đến sản xuất thiết bị. Các yếu tố kinh tế vĩ mô cũng góp phần thu hút sự chú ý của nhà đầu tư. Theo số liệu được nhắc đến trong phân tích của PwC, tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt khoảng 8,02% trong năm 2025. Xuất khẩu tăng khoảng 17%, trong khi xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 28%.

Chính phủ Việt Nam cũng đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, với kế hoạch tăng 20-30% chi cho các dự án giao thông và logistics. Những dự án này nhằm cải thiện kết nối giữa các khu công nghiệp, cảng biển và trung tâm sản xuất. Môi trường pháp lý cũng được điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn cho nhà đầu tư. Những thay đổi gần đây trong luật đầu tư tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục và tăng tính minh bạch.

Tuy vậy, các tín hiệu tích cực không đồng nghĩa với việc triển vọng hoàn toàn thuận lợi. Khoảng 86% doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam dự báo sẽ đối mặt với khó khăn trong năm 2026, do các yếu tố như biến động thương mại, thuế quan và căng thẳng địa chính trị.
Ngoài ra, lợi thế chi phí-một trong những yếu tố thu hút đầu tư trong nhiều năm qua -có thể giảm dần khi nền kinh tế phát triển và tiền lương tăng. Việc chuyển từ một trung tâm sản xuất chi phí thấp sang một nền kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn vẫn là thách thức dài hạn.

Việc Việt Nam được xếp trên Trung Quốc trong lựa chọn đầu tư của các CEO châu Á vì vậy nên được nhìn như một tín hiệu về xu hướng thay đổi trong chuỗi cung ứng, hơn là một sự đảo chiều hoàn toàn trong trật tự kinh tế khu vực. Trung Quốc vẫn là nền kinh tế công nghiệp lớn nhất thế giới và tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong nhiều ngành sản xuất.

Tuy nhiên, khảo sát của PwC cho thấy Việt Nam đang xuất hiện thường xuyên hơn trong các tính toán chiến lược của doanh nghiệp quốc tế. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tổ chức lại, điều này có thể khiến vai trò của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất khu vực ngày càng rõ ràng hơn.