Vì sao cố gắn đào tạo với doanh thu trực tiếp thường phản tác dụng

Khi ngân sách bị rà soát, đào tạo gần như luôn là hạng mục đầu tiên bị đặt câu hỏi. Không phải vì lãnh đạo tin rằng đào tạo vô ích, mà vì họ không nhìn thấy rủi ro rõ ràng nếu khoản đầu tư này bị cắt. Trong nhiều cuộc đối thoại với CFO hoặc Hội đồng Quản trị, HR mang theo số giờ học và mức độ hài lòng, nhưng những con số đó không trả lời được điều lãnh đạo thực sự quan tâm: doanh nghiệp sẽ mất gì nếu không đầu tư vào đào tạo.

Vấn đề nằm ở sự lệch pha trong đo lường. HR đang đo hoạt động, trong khi Ban Điều hành cần thấy tác động. Giờ học và tỷ lệ tham gia cho thấy nỗ lực triển khai, nhưng không cho thấy năng lực nào đã được tạo ra, và năng lực đó ảnh hưởng gì đến khả năng vận hành hay tăng trưởng. Khi không có mối liên hệ này, đào tạo dễ bị xếp vào nhóm chi phí “có thì tốt, không có cũng chưa thấy hậu quả ngay”.
Một sai lầm phổ biến là cố gắn ROI đào tạo với doanh thu trực tiếp. Cách làm này thường phản tác dụng, vì đào tạo hiếm khi kiểm soát được kết quả bán hàng ngắn hạn. Khi mối liên hệ quá khiên cưỡng, lập luận của HR trở nên yếu. Giá trị thật của đào tạo nằm ở khả năng thực thi tốt hơn, thích nghi nhanh hơn và giảm rủi ro vận hành, chứ không phải ở con số doanh thu tức thời.

Ở góc độ chiến lược, đào tạo cần được nhìn như một công cụ quản trị rủi ro. Một tổ chức thiếu năng lực lãnh đạo kế cận, thiếu kỹ năng vận hành trong bối cảnh mới hoặc thiếu khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu đang mang rủi ro tiềm ẩn, dù kết quả tài chính hiện tại vẫn ổn. Khi đào tạo không được đo lường dưới lăng kính này, HR đã tự làm yếu vị thế của mình trong bàn thảo chiến lược.

Sự khác biệt giữa đào tạo là chi phí hay đầu tư nằm ở cách đo lường. Đào tạo trở thành chi phí khi nó không gắn với năng lực cụ thể và không làm thay đổi cách tổ chức vận hành. Nó trở thành đầu tư khi doanh nghiệp chỉ ra được năng lực nào đang được xây dựng, năng lực đó hỗ trợ mục tiêu chiến lược nào, và rủi ro nào sẽ xuất hiện nếu không đầu tư.

Một hệ đo lường hiệu quả cần bắt đầu từ năng lực tổ chức, không phải từ lớp học. Khi HR có thể trả lời rõ tổ chức đã vận hành tốt hơn ở đâu, quyết định nào nhanh hơn và rủi ro nào được giảm bớt, cuộc đối thoại với tài chính sẽ thay đổi. Khi đó, đào tạo không còn là ngân sách cần bảo vệ, mà là một khoản đầu tư cần duy trì để doanh nghiệp không phải trả giá đắt hơn trong tương lai.